डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे भारताचे महान समाजसुधारक, अर्थशास्त्रज्ञ, विधिज्ञ आणि भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार होते. त्यांचा जन्म १४ एप्रिल १८९१ रोजी झाला. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतून त्यांनी शिक्षण घेतले आणि समाजातील अन्याय व विषमता दूर करण्यासाठी आयुष्यभर संघर्ष केला.
बाबासाहेबांनी अस्पृश्यता, जातिभेद आणि सामाजिक अन्याय याविरुद्ध कठोर लढा दिला. त्यांनी सर्वांना समान हक्क मिळावेत, शिक्षणाचा प्रसार व्हावा आणि समाजात बंधुता व समता निर्माण व्हावी यासाठी मोठे कार्य केले. त्यांनी “शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा” हा संदेश दिला, जो आजही प्रेरणादायी आहे.
मनुस्मृती दहन हा अन्यायाविरुद्ध उभारलेला क्रांतिकारी आवाज होता.
डॉ. बाबासाहेब यांनी समानता आणि मानवतेच्या रक्षणासाठी हा ऐतिहासिक निर्णय घेतला.
या घटनेने जातिभेद आणि विषमतेविरुद्ध लढ्याला नवी दिशा दिली.
मनुस्मृती दहन हे केवळ एक आंदोलन नव्हते, तर सामाजिक न्यायासाठीची जाज्वल्य जाणीव होती.
आजही ही घटना समतेच्या लढ्याची प्रेरणा देत राहते.
भारतीय राज्यघटनेच्या निर्मितीत त्यांचे योगदान अतुलनीय आहे. त्यांनी सर्व नागरिकांना समान हक्क, स्वातंत्र्य आणि न्याय मिळावा यासाठी संविधान तयार केले. त्यामुळेच त्यांना “भारतरत्न” हा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान करण्यात आला.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे खरेच “विश्वरत्न” आहेत. त्यांच्या कार्यामुळे भारतात सामाजिक समतेचा पाया मजबूत झाला. त्यांचे विचार आणि कार्य पुढील पिढ्यांसाठी सदैव प्रेरणादायी राहतील.
लेखिका
शालिनी अनिता साधुजी चांदेकर
चंद्रपूर
