सर्व पितृ मोक्ष अमावस्या हा एक महत्त्वाचा हिंदू सण आहे, जो वेगवेगळ्या देशांमध्ये साजरा केला जातो. हा सण पितृ पक्षाच्या शेवटच्या दिवशी साजरा केला जातो, जो सहसा सप्टेंबर किंवा ऑक्टोबरमध्ये येतो. हा सण पूर्वजांच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी साजरा केला जातो आणि या दिवशी लोक त्यांच्या पूर्वजांना श्रद्धांजली अर्पण करतात. भारतात हया सनाला खूप मान्यता आहे.
पितरां करीता भाव/ श्रद्धा प्रगट करने यालाच श्राद्ध
महणतात – भगवान उवाच
पित्र या शब्दाचा अर्थ पूर्वज (वडील, आजोबा, पणजोबा) असा होतो आणि त्यांची पूजा करण्यासाठी आणि त्यांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी विविध विधी आणि सण साजरे केले जातात.
पूर्वज- पूर्व – सर्व प्रथम, सर्वांत जुने. जे – म्हणजे जे जन्माला आले आहेत.
ज्यांचा जन्म सुष्टीच्या प्रारंभी झाला किंवा आपण असे म्हणू शकतो की या सुष्टीवर निश्चितपणे एक व्यक्ती आहे जो सदैव विराजमान आहे आणि ज्याचा जन्म आणि मृत्यू कोणीही पाहिलेला नाही, त्याचा पुरावा शास्त्रात आहे. आपल्या देवी-देवतांमध्ये शंकरजींचा जन्म-मृत्यू शास्त्रात कुठेही दाखवलेला नाही.
श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय २/१७
अविनाशी तु तदविद्वि येन सर्वमिदं ततम् । विनाशंम व्यवस्यास्य न कश्चितकर्तुमर्हति ।
तात्पर्य – मानवी जगाच्या बीजरूप आदम किंवा आदिदेव शंकराने हा संपूर्ण विश्वविस्तार साधला आहे, त्याला अविनाशी समजा. या अविनाशी पुरुष शंकराचा नाश करण्यास कोणीही समर्थ नाही.
ज्या शंकराला अविनाशी म्हटले जाते, ज्याचे नाव शिवाशी जोडले जाते, त्याला शिवशंकर स्वयंभू म्हणतात. भगवान शिवाला स्वयंभू म्हणतात. ज्याला माता-पिता नाहीत आणि वंशज तो स्वयंभू आहे.
श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय १०/२
अहं आदि: हि देवानां महर्षीणां च सर्वश : ।
तात्पर्य : मी सर्व प्रकारे देव आणि महान ऋषींचा पहिला पुरुष आहे.
श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय ११/३८
त्वं आदिदेवः पुरुषः पुराण त्वंअस्य विश्वस्य परं निधानं । वेत्ता असि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वं अनंतरूप ।
अर्थ : तू मूळ देव आहेस. एक प्राचीन माणूस व्हा. तुम्ही या जगाचे परम आश्चर्य आहात आणि जाणकार आहात आणि ओळखण्यास पात्र आहात. हे अनंत रूप, जग तुझ्यामुळे पसरले आहे. अशा प्रकारे, सुष्टीचा मूळ पुरुष/पूर्वज, शिवशंकर, निर्दोष आहे ज्यांना आदम,एडम,आदिनाथ ,आदिदेव या रूपात प्रत्येक धर्मात मानतात. आपन महतो ना त्वमेव माता, पिता त्वमेव, त्वमेव बंधुच सखा त्वमेव, असे म्हणतात. ते आपले पालक आहेत आणि आपण सर्व 500,700 कोटी संपूर्ण विश्वाच्या आत्म्याच्या रूपात त्यांची मुले आहोत.
मोक्ष- म्हणजे मुक्ती! कशापासून स्वातंत्र्य? पाचही दुर्गुणांपासून मुक्ती आणि मुक्ती जिवंत असतानाच मिळवता येते. देह सोडल्यानंतर पूजा, श्राद्ध विधी, तर्पण, दान इत्यादी विधींद्वारे मनुष्य मनुष्याला कसे मुक्त करू शकेल?
आणि महत्वाची गोष्ट म्हणजे आत्मा मरत नाही.
श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय 2/23
नैनं छिंदन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः। न चैनं क्लेदयन्ति आपः न शोषयति मारुत:।
तात्पर्य – शस्त्रांनी हा जीव कापत नाही, अग्नी याला जाळत नाही, वारा कोरडा करत नाही आणि पाणी भिजवत नाही. जसे आपण कपडे बदलतो तसा आत्मा एक शरीर सोडून दुसरे शरीर धारण करतो.
श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय 2/22
वासांसि जिर्णानि यथा विहाय नवानि गृहयाति नरोऽपराणि। तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही
तात्पर्य : ज्याप्रमाणे मनुष्य आपल्या जुन्या वस्त्रांचा त्याग करून नवीन अंगीकारतो, त्याचप्रमाणे आत्मा जुन्या शरीराचा त्याग करून दुसरे नवीन शरीर स्वीकारतो.
भगवंत म्हणतात, आत्मा अमर आहे, तो सदैव अस्तित्वात आहे, त्याला मुक्ती मिळवण्यासाठी प्रयत्न करावे लागतात आणि त्याच्या दुर्गुणांवर मात करावी लागते. आत्माच आपला शत्रू आहे, आत्माच आपला मित्र आहे.
अमावस्या – अमावस्या म्हणजे “अंधाराची रात्र”
काळोखी रात्र आहे . म्हणजेच अज्ञानाचा अंधार आहे.
अज्ञानाचा अंधार केव्हा दूर होतो?
अंधार कसा दूर होतो ?
अज्ञानाचा अंधार कोण दूर करतो?
मोक्ष/मुक्ती म्हणजे काय आणि जीवनमुक्ती म्हणजे काय?
मोक्ष आणि मुक्ती देणारा कोण आहे?
जाणून घेण्यासाठी अवश्य भेट द्या.
आध्यात्मिक विश्वविद्यालय, चंद्रपुर
माउंट कार्मेल के पास, मधुबन प्लाझा चे बाजुला,
शिवाजी नगर, चंद्रपुर महाराष्ट्र
फोन नं 9420421176
दिल्ली फोन नं (0)9891370007,
(0)9311161007
